Δημόδιος - Ιδιωτικός χώρος

 « Το μόνο ενδιαφέρον του Έλληνα για τον δημόσιο χώρο, είναι η προσπάθειά του να τον κάνει ιδιωτικό - δικό του.»

Βασικό κριτήριο για τη δημοκρατική μας στάση, αποτελεί η σημασία που αποδίδεται από τις τοπικές αρχές και πολίτες στο δημόσιο χώρο. Ο δημόσιος χώρος μεταφράζεται από την Τοπική Αυτοδιοίκηση ως ιδιωτικός χώρος του Δήμου. Ουσιαστικά η λέξη δημοτικός χώρος ισοδυναμεί πρακτικά με την κατά βούληση χρήση του χώρου από πλευράς του Δήμου, αλλά και από ιδιώτες. Ουσιαστικά πρόκειται για μία απάνθρωπη στάση που αλλοιώνει το αστικό τοπίο και αιχμαλωτίζει τις ελάχιστες σπιθαμές γης σε εμπορικές δραστηριότητες.

Ο όρος «δημόσιος χώρος» δεν σημαίνει «το κράτος», αλλά τους χώρους εκείνους όπου όλοι έχουν δικαίωμα πρόσβασης, χωρίς εισοδηματικούς ή κοινωνικούς περιορισμούς. Είναι θα λέγαμε ο χώρος όπου εφαρμόζεται η κοινοκτημοσύνη στις σύγχρονες κοινωνίες. Αφορά τους δρόμους, τις πλατείες, τα πάρκα, τα άλση, τις παραλίες

Στη χώρα μας παρατηρούμε την παρουσία ενός αδύναμου κράτους με μικρή παρουσία στην σφαίρα του δημόσιου χώρου και την ίδια στιγμή ένα αδύναμο σώμα πολιτών που κατέχεται από ισχυρή παρουσία του ιδιωτικού και προσωπικού συμφέροντος και μειωμένη την αίσθηση της κοινωνικής του ταυτότητας. Μέσα από ένα τέτοιο πρίσμα φαίνεται πως ο δημόσιος χώρος έχει παραδοσιακά υποβαθμιστεί σε εκρήξεις πολιτικών και συνδικαλιστικών διεκδικήσεων και διαμαρτυριών και σε παραβιάσεις του ιδιωτικού στην σφαίρα του δημόσιου.

Ο δημόσιος χώρος επιτρέπει την ελεύθερη συνάθροιση, οι συνθήκες που διαμορφώνονται στα σύγχρονα αστικά κέντρα μας υποβιβάζουν σε «ιδιώτες», σε μονάδες και άτομα που νιώθουν ανασφαλείς σε αυτόν. Αυτή  η συνθήκη απέχει μακράν από την ιδιότητα του πολίτη που είναι μέλος μιας κοινότητας με δικαίωμα να απολαμβάνει το αγαθό του δημόσιου χώρου  για την κοινωνική του επαφή. Ουσιαστικά έχει εκχωρηθεί στον ιδιωτικό τομέα κάθε πρωτοβουλία λειτουργίας ως υποκατάστατο με χώρους ψυχαγωγίας και εμπορίου όπου εξωθείται η ανθρώπινη κοινωνικότητα. Η θεμελιώδης όμως ανθρώπινη ανάγκη της επαφής, της επικοινωνίας έτσι ευνουχίζεται ή αναιρείται διότι υποβάλλεται από τη διαμεσολάβηση της οικονομικής συναλλαγής.

Ο Νεοέλληνας έχει ανεπτυγμένο έντονα το αίσθημα της ιδιοκτησίας και αντίστοιχα έντονη την αδιαφορία για τον δημόσιο χώρο. Θεωρεί ότι δεν του ανήκει ούτε στο ελάχιστο. Εκεί αισθάνεται ότι είναι μια μονάδα ασήμαντη μαζί με άλλους και όπως δεν έχει μάθει να σέβεται και τους άλλους, που δεν είναι του στενού οικογενειακού η φιλικού του κύκλου, δεν σέβεται ούτε και αυτούς τους χώρους. Ας ξεκινήσουμε την αλλαγή αυτής της κατάστασης από τον εαυτό μας.